Autizmi – Sindroma Asperger

Autizmi është një çrregullim i pervaziv i zhvillimit (ÇSA) me ashpërsi të ndryshme, me një etiologji neurozhvillimore dhe karakteristika trashëgimore. Ai ndikon negativisht në zhvillim, komunikim verbal dhe joverbal, dhe karakterizohet nga modele të kufizuara, përsëritëse dhe të paqëndrueshme të të menduarit dhe sjelljes, interesa të reduktuara dhe gjeste ose kontakt me sy të pakësuara ose të munguara gjatë komunikimit.

Prognozë e mirë progresi: Të folurit shfaqet PARA moshës 5 vjeç.

SIMPTOMAT KRYESORE TË AUTIZMIT

Lëvizje stereotipike-përsëritëse jo-funksionale të trupit, një nga simptomat/shenjat më të dukshme të fëmijëve autikë (p.sh., ata nuhasin, lëpijnë, prekin).
Ata i lëvizin duart ose gishtat në mënyrë të përsëritur në një mënyrë stereotipike (p.sh., duartrokitje, lëvizje ‘si krahë’).
Indiferencë ndaj të tjerëve (veçanërisht në periudhën 3 deri në 5 vjeç). Pas moshës 5 vjeç zakonisht ka përmirësim të ndjeshëm të aftësive sociale. i papërshtatshëm ; mungesë vullneti për të komunikuar.
Ato paraqesin kapacitet të reduktuar imitues (Mësim Social).
Autizmi shkakton mosfunksionim klinikisht të rëndësishëm në mjediset sociale, të punës ose në mjedise të tjera funksionale të rëndësishme.
Çrregullim në komunikimin joverbal që lind në foshnjëri dhe vazhdon gjatë gjithë jetës.
Zhvillim i vonuar ose mungesë e plotë e gjuhës së folur.
Të folurit idiosinkratik, i pakuptueshëm për të tjerët.
Ekolalia: Përsëritje e menjëhershme ose e vonuar e shprehjeve të të tjerëve, veçanërisht fjalëve dhe frazave të tyre të fundit.
Tjetërsimi i Gjuhës nga Dëshirat Personale – Nevojat. Ata flasin për veten sikur t’i referohen dikujt tjetër, një personi të tretë (p.sh. Unë kam uri–›ai ka uri; Unë dua–›ai dëshiron).
Mungesa e bashkëbisedimit: ata flasin sikur nuk mund t’ju dëgjojnë.
Të folurit e rëndomtë, monotone dhe pa shprehje. Asnjë ngjyrosje e zërit të tyre.
Ata nuk krijojnë marrëdhënie miqësore; i shmangin ato.
Mungesa e lojës sociale; ata preferojnë të luajnë vetëm, të shkëputur nga mjedisi.
Ata e shmangin komunikimin me sy, sepse i shqetëson. Ndonjëherë kanë një vështrim depërtues, por emocionalisht të zbrazët.
Fytyrë jo komunikuese, pa shprehje ose grimasa dhe të qeshura të papërshtatshme.
Mos përdorimi i gjesteve komunikuese (p.sh., tregimi me gisht).
Mungesa e aktiviteteve që lidhen me imagjinatën ose lojën me role, p.sh., gjatë lojës.
Ata merren me aspekte jofunksionale të lodrave (p.sh., ndjesia e sipërfaqes së tyre, zhurma, dridhjet që prodhojnë).
Ata kanë interesa të kufizuara.
Ata e kanë të vështirë të fillojnë ose të mbajnë një bisedë me një person tjetër, megjithëse mund të kenë fituar fjalorin e nevojshëm; ata flasin me veten e tyre.
Meqenëse nuk mund t’i shprehin nevojat e tyre me gojë, shpesh dëmtojnë veten për të tërhequr vëmendjen tonë.
Reagim i papritur ndaj tingujve-zhurmës (p.sh., nuk përgjigjet kur dëgjojnë emrin e tyre, por përgjigjet ndaj tingujve neutralë).
Ndjeshmëri e tepruar ndaj tingujve të caktuar.
Shqisat e afërsisë janë më të zhvilluara (prekja, shija, nuhatja).
Ata nuk e modulojnë sjelljen e tyre në përputhje me rregullat shoqërore.
Ata janë ‘të fiksuar pas të njëjtave gjëra’, sepse çdo gjë e re ngjall ankth; stabiliteti ofron një ndjenjë sigurie.
Ata duken të papjekur në krahasim me moshën e tyre biologjike.
Probleme serioze në të nxënë kur IQ-ja e tyre është e ulët.
Personat autikë me inteligjencë të lartë mund të përmirësojnë ndjeshëm kompetencat e tyre sociale, duke mësuar përmendsh reagime ose modele sjelljeje specifike për rrethana specifike.

SIMPTOMAT KRYESORE TË SINDROMËS SË ASPERGERIT

(Kjo është një formë e lehtë dhe funksionale e autizmit, që ndan disa karakteristika me ADHD-në; shpesh ngatërrohet me këtë të fundit).

Mungesë interesi spontan për të ndarë gëzimin, ndjenjat, interesat ose arritjet me të tjerët (p.sh., ata nuk u paraqesin, nuk sjellin ose nuk u tregojnë të tjerëve sende interesante). Vështirësi në të kuptuarit e ndjenjave të të tjerëve (mungesë dhembshurie-empatie)
Sjellje motorike stereotipike dhe të përsëritura , rutina ose ritualet jofunksionale (p.sh., trokitje ose përdredhje e duarve ose gishtërinjve ose lëvizje komplekse të të gjithë trupit).
Shkakton mosfunksionim klinikisht të rëndësishëm në mjediset sociale, të punës ose në mjedise të tjera funksionale të rëndësishme.
Kompetencat gjuhësore të zhvilluara mirë
Zhvillim i mirë njohës
Inteligjencë normale ose e lartë
Zakonisht gjuhë superiore sesa aftësi praktike
Mungesa ose zvogëlimi i kontaktit me sy Të folurit e heshtur, monoton dhe pa shprehje
Mungesë humori . Fjala interpretohet fjalë për fjalë.
Vështirësi në përdorimin e shprehjeve të fytyrës dhe gjesteve për të arritur komunikim të përshtatshëm me të tjerët
Probleme në krijimin dhe mbajtjen e marrëdhënieve me bashkëmoshatarët; megjithëse duan t’i kenë, nuk dinë si ta bëjnë këtë.
Interes dhe lidhje jashtëzakonisht intensive vetëm për gjëra specifike dhe të kufizuara. ‘I interesuar për pemët, në vend të pyllit’

Personat me sindromën Asperger me inteligjencë të lartë mund të përmirësojnë ndjeshëm kompetencat e tyre sociale, duke mësuar përmendsh reagime ose modele sjelljeje specifike për rrethana specifike.

SI TË NDIHMOSH

Planifikoni çdo ditë familjare me saktësi (p.sh., orare të paracaktuara se kur dhe si do të shkoni për pazar, pastrim, etj. ).

Një rutinë e qëndrueshme dhe qëndrueshmëri janë të nevojshme; ato krijojnë një ndjenjë sigurie.

Përdorni të njëjtat fjalë vazhdimisht në fjali të shkurtra për të shpërblyer/lavdëruar sjelljen e mirë .

Vëzhgoni fëmijën tuaj kur sillet mirë – kjo është koha për ta shpërblyer atë.

Përdorni vazhdimisht pak fjalë, fraza të zakonshme dhe specifike (p.sh., bravo, folët me qetësi; veshët pantallonat).

Jepni jo shpërblime teorike, por shpërblime të menjëhershme dhe të prekshme, të tilla si ushqim ose lodra, së bashku me lavdërimet, veçanërisht gjatë fazave fillestare të trajnimit.

Qëllimi është ndërhyrja e hershme, por nuk është kurrë tepër vonë për trajtimin e treguar për rastin e fëmijës suaj, as nuk është tepër vonë që prindërit të marrin këshillim të përshtatshëm nga psikiatër ose psikologë.

Ekzistojnë tre trajtime kryesore për Autizmin-Asperger (të ngjashme me prapambetjen mendore):

1. .Terapia e të folurit: Përqendrohet në aktivitete që lejojnë/lehtësojnë komunikimin, të tilla si:

Artikulimi (krijimi i tingujve të saktë me gojën tonë)
Zhvillimi i gjuhës dhe i të folurit në moshën më të re të mundshme, para moshës 5 vjeç
Komunikimi joverbal (simbole, gjuhë shenjash ose pajisje elektronike të të folurit)
Realiteti social (si përdoret gjuha për të komunikuar me njerëzit e tjerë)

2. Terapia okupacionale: Zhvillon aftësi shqisore që ofrojnë njohuritë dhe kompetencat e nevojshme për një mënyrë të kontrolluar dhe të pranueshme shoqërisht të të vepruarit dhe sjelljes.

Fëmijët me autizëm ndonjëherë kanë probleme të koordinimit motorik që duhen trajtuar. Ekzistojnë dy lloje kryesore të funksioneve motorike: Lëvizjet e trasha dhe të imëta.
Aftësitë motorike të mëdha përfshijnë lëvizje të mëdha të trupit dhe muskujve të mëdhenj. Këto aftësi përmirësohen me zvarritje, ecje, kërcime/kërcime, ngjitje dhe zbritje shkallësh.
Aftësitë motorike të imëta janë lëvizje të vogla, të ndjeshme/të rafinuara, kryesisht të gishtërinjve, siç është shkrimi, hapja/hapja e zinxhirit ose mbyllja/zbërthimi i butonave. Aftësi të tilla kërkojnë praktikë sistematike dhe shumë aftësi motorike/komplekse, siç është koordinimi sy-dorë.
Ekzistojnë lëvizje dhe strategji të shumta komplekse për planifikimin e lëvizjeve që përfshihen në të mësuarit e çdo aktiviteti.

3. Terapia e Sjelljes : Është trajtimi më efektiv për ndryshimin e sjelljes së personave me autizëm.

Të mësuarit duke përdorur vazhdimisht, në mënyrë të qëndrueshme dhe të menjëhershme stimujt që shpërblejnë sjelljen e mirë dhe kundër-stimujt për të penguar sjelljen e padëshiruar .
Ky është një nga trajtimet më të pranuara gjerësisht për fëmijët me autizëm. Sjellja varet nga gjenet (të cilat nuk mund t’i kontrollojmë) dhe nga mjedisi (Natyra ose Edukimi). Duke ndryshuar mjedisin, ne mund të sigurojmë strukturën që i ndihmon ata të mësojnë dhe të zhvillojnë aftësi të reja.

Këshilla për Prindërit

Për t’u siguruar që fëmija juaj do të ketë jetën më të mirë të mundshme.

Diagnostikimi i saktë dhe i hershëm i autizmit të fëmijës suaj mund të ndryshojë jetën e fëmijës suaj, si dhe jetën e të gjithë familjes suaj.
Diagnoza e autizmit nuk e ndryshon atë që është fëmija juaj ose atë që ai/ajo mund të arrijë; ajo thjesht e përshkruan atë.
Metoda dhe strategji të reja trajtimi po shpiken vazhdimisht; për shembull, si të zhvillohen aftësitë sociale, shkollore ose motorike dhe të trajnohen për një punë, në mënyrë që ata të kenë një jetë të gjatë, të shëndetshme dhe produktive. E gjithë kjo fillon nga ju. Sa më shpejt të filloni, aq më mirë.
Ju mund të siguroni një strukturë të qëndrueshme dhe të sigurt në jetën e fëmijës suaj, duke e balancuar atë me nevojat e të tjerëve. Me edukimin e duhur dhe shumë durim e këmbëngulje, mund ta arrini këtë.
Meqenëse fëmija juaj nuk mund ta shprehë veten siç duhet verbalisht, duhet të mësoni ta ‘dëgjoni’ fëmijën tuaj me sy.
Vonesa në përvetësimin e të folurit ose mungesa e tij nuk do të thotë që fëmija nuk komunikon në mënyrën e vet. Sa më shpejt ta kuptoni se si komunikon fëmija juaj, aq më e lehtë do të jetë të bashkëveproni dhe t’i përgjigjeni gjuhës dhe nevojave të tij/saj.
Ata kanë një lloj tjetër shqisash dhe nevojash. Lëvizjet e tyre ‘jofunksionale’ zakonisht vijnë për shkak të nevojave të shtuara shqisore. Modele të tilla sjelljeje i shërbejnë një nevoje të brendshme.
Ato nuk janë të ndryshme nga zakonet që mund të ketë dikush pa autizëm, siç është përtypja e majës së lapsit ose çamçakëzit.
Mos kini frikë të përdorni diçka të re dhe të padëmshme. Nëse fëmija juaj është i lumtur dhe i suksesshëm me një aktivitet, atëherë vazhdoni me të.
Çdo trajtim i ri zakonisht has në skepticizëm ose ndihet si një kërcënim për ata që janë mësuar të sigurojnë jetesën me trajtimet ekzistuese. Megjithatë, kini kujdes nga ata që mund të përpiqen të shfrytëzojnë instinktin tuaj të mirë prindëror.
Eksploroni çdo trajtim të ri me skepticizëm, por përpiquni të mbani edhe një mendje të hapur. Flisni me ekspertë përpara se të provoni diçka të re, veçanërisht nëse përfshin dieta të rrepta, bimë medicinale ose ilaçe të pamiratuara.
Të shoqërohesh me bashkëmoshatarë ndihmon dhe fëmijët mund të edukohen me trajtimin e duhur dhe mbështetjen e përshtatjen e nevojshme të mjedisit shkollor dhe familjar.
Nuk mund ta ndryshoni fëmijën tuaj aq sa mund të ndryshoni veten. Zbatoni trajtimin në kushte të favorshme , kur ju dhe fëmija juaj nuk keni uri, kur ndiheni të pushuar dhe pa stres.
Tregojini fëmijës suaj dashurinë, mirëkuptimin dhe mirësinë tuaj të pafundme. Mësojeni atë përmes shembullit tuaj pozitiv.
Fëmija juaj është ende i njëjti fëmijë që keni pasur, me ose pa diagnozën e autizmit. Diagnoza e saktë nuk krijon problem; përkundrazi, ju ndihmon të zgjidhni metodat e duhura të trajtimit për fëmijën tuaj.

ÇELËSI I SUKSESIT: Diagnoza dhe trajtimi i hershëm.

Sa më herët aq më mirë.
Ekziston një periudhë kritike zhvillimore për fëmijët midis moshës 0 dhe 3 vjeç; kjo është arsyeja pse duhet të merrni në konsideratë metoda të ndryshme trajtimi për fëmijën tuaj menjëherë pasi të bëhet diagnoza. Aktualisht nuk ka një trajtim gjithëpërfshirës për autizmin, por ka trajtime që mund të ndihmojnë në krijimin e aftësive themelore ndërsa fëmija juaj zhvillohet.

DIAGNOZA E HERSHME DHE NDËRHYRJA – TRAJTIMI:

Është vendimtare, sepse lejon ndërhyrje terapeutike të hershme dhe më efektive.

Kushtet paraprake për trajtim të suksesshëm:

Kuptimi i Problemit
Pranimi i Problemit
Fillimi i hershëm i trajtimit

Nëse fëmija juaj po përballet me disa ose disa nga vështirësitë e përshkruara më sipër, atëherë telefononi njërën nga 55 qendrat tona më të afërta me ju për VLERËSIM TË BESUESHËM.

Rezervoni takimin tuaj Na kontaktoni