Simptomat kryesore:
- Deficiti i vëmendjes – përqendrim problematik
- Të hutuar – Ηarrojnë– sikur të mos kishin dëgjuar/dëgjuar
- I paduruar – Impulsiv – vepron para se të mendojë për pasojat e veprimit
- Nuk e përfundon atë që ka filluar – Ndërpret të tjerët
- Hiperaktiv – I shqetësuar – Ngacmues – Llafazan
- I ngathët – I prirur ndaj aksidenteve
- I përqendruar te vetja – agresiv – kërkues
- Sjellje e papjekur – Tepër emocionale – me temperament të shpejtë
- I çorganizuar në hapësirë – i rrëmujshëm
- Probleme me menaxhimin e kohës
- Vështirësi në të nxënë – Disleksia
- Performancë dhe sjellje jokonsistente
- Probleme në Ruajtjen e Marrëdhënieve – Miqësitë
- Vetëvlerësim dhe vetëbesim i ulët
- Oftalmokineza e Çrregullt -Testi Pavlidis
Ekzistojnë 2 lloje të deficitit të vëmendjes:
1. Primare – Etiologjia biologjike – E pavullnetshme:
- Shfaqet herët në fëmijëri.
- Kohëzgjatje e gjatë (>6 muaj) dhe zakonisht gjatë gjithë jetës.
- Shfaqet pothuajse kudo (>2 mjedise), p.sh., në shtëpi, në punë, në shkollë, me miqtë ose të afërmit.
2. Sekondare – Etiologji e jashtme – Mjedisore
- Shfaqet më vonë, zakonisht pas fëmijërisë.
- kohëzgjatje e shkurtër (< 6 muaj).
- Duket se kjo ndodh vetëm në mjedise specifike ose pas një shkaku të përkohshëm specifik, p.sh., një nxënës nuk i kushton vëmendje mësimeve të një mësuesi, ndërsa është i vëmendshëm ndaj mësimeve të të gjithë mësuesve të tjerë.
Të gjitha referencat e bëra më poshtë kanë të bëjnë me deficitin primar të vëmendjes, i cili është i pavullnetshëm, me etiologji biologjike , dhe njeriu lind me të.
ADHD është një Çrregullim Neurologjik i Sjelljes; me fjalë të tjera, është me etiologji biologjike dhe zakonisht është i trashëgueshëm.
Çrregullimet neurologjike kanë incidencë të ngjashme në nivel ndërkombëtar; prandaj e njëjta gjë pritet edhe në rastin e ADHD-së. Megjithatë, përqindja e ADHD-së në literaturën ndërkombëtare ndryshon ndjeshëm nga një vend në tjetrin, gjë që tregon se metodat diagnostikuese në të gjithë botën janë subjektive dhe të pabesueshme. Mospajtimet diagnostikuese për ADHD-në arrijnë deri në 89%, duke nxjerrë në pah mospërputhjet në identifikimin e saj. etiologjia biologjike e çrregullimit është e dokumentuar mirë – e provuar shkencërisht.
Sindroma e ADHD-së paraqet 3 nënkategori:
- PAVËMENDJE/DEFICIT VËMENDJEJE (Probleme me përqendrimin – Humbje mendore – Ëndërrim me sy hapur – Harresa)
- IMPULSIVITET (I paduruar – Vepron në mënyrë impulsive – Vepron para se të mendojë. Nuk arrin të përfundojë detyrat – Ndërpret të tjerët – Shumë emocional – Probleme me sjelljen.
- HIPERAKTIVITETI (I shqetësuar – Ngacmues – I bezdisshem)
ADHD klasifikohet në tre nëntipe, grupe simptomash si më poshtë:
- Mungesa e vëmendjes/mungesa e vëmendjes: Probleme me përqendrimin, menaxhimin e kohës, shpërqendrim, ëndërrimtari me sy hapur, harresë dhe performancë e reduktuar.
- Impulsiviteti: Padurimi, veprimi para se të mendohet, tejkalimi i kufijve, pakujdesia, ndërprerja e të tjerëve, përgjigjja para se të bëhet plotësisht një pyetje, mospërmbushja e detyrave dhe probleme sjelljeje.
Kriteret diagnostikuese për ADHD janë të përgjithshme, të paqarta dhe për këtë arsye prodhojnë diagnoza të ndryshme – jo të besueshme për të njëjtin person. Ato bazohen kryesisht në udhëzimet e Shoqatës Amerikane të Psikiatrisë (DSM-IV) dhe Organizatës Botërore të Shëndetësisë (ICD-10). Këto kritere mbështeten kryesisht në pyetësorë të plotësuar me përgjigje PO/JO nga edukatorët dhe, më shpesh, nga prindërit.
KRITERET e përdorura ndërkombëtarisht për të diagnostikuar ADHD-në janë ato të Shoqatës Amerikane të Psikiatrisë (DSM-IV ose -V), të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (ICD-10) dhe bazohen kryesisht në pyetësorë.
ADHD – Kriteret Diagnostikuese DSM-IV. Ekzistojnë 3 nënkategori:
- Deficiti i Vëmendjes
- Hiperaktivitet+(IMPULSIVITET)
- Deficit i kombinuar i vëmendjes – hiperaktivitet (IMPULSIVITET)
Përkundrazi, ICD-10 nuk pranon nënkategori për ADHD-në.
